Chleb razowy

Najzdrowsze pieczywo razowe

Mąka razowa znana jest od ośmiu tysięcy lat. Od tego czasu datuje się pierwsze wypieki. Robiono je z połączenia grubo mielonych a właściwie ucieranych kamieniami ziaren pszenicy z wodą i wypiekania na gorących kamieniach na słońcu lub nad paleniskiem. Pierwsze pieczywo z wyglądu przypominało podpłomyki- nieregularne, cienkie i chrupiące placki.

Grubość mielenia ma znaczenie

Określenie “razowa”, wbrew potocznej opinii nie odnosi się do gatunku ziarna, lecz do grubości jego mielenia. Najdrobniejsza mąka (typ 400) to mąka biała, bardzo drobno zmielona, grubo zmielona mąka, typ 1800 – 2000 to mąka razowa. Mąkę razową mieli się w całości, tzn razem z łuskami i zarodkami. Dlatego ta maka jest ciemniejsza, chropawa, z ciemniejszymi grudkami. Odrzucenie tych części daje w efekcie śnieżnobiałą, drobniutką mąkę, lecz pozbawioną tego, co w ziarnach jest najcenniejsze.

Pieczywo z mąki razowej

Ziarna zbóż są bardzo zdrowe. Zawierają w sobie szereg składników mineralnych, witamin i przede wszystkim błonnika.

Najważniejsze są:

  • witaminy B1, B2, B3, B6 i B9,
  • cynk, fosfor, magnez, mangan, żelazo, selen i miedź,
  • antyoksydanty.
  • błonnik – miotła jelitowa.

Wypieki z nieoczyszczonej mąki razowej są więc szczególnie polecane przez specjalistów od zdrowego żywienia.

Przeprowadzono wiele badań porównawczych wśród populacji osób spożywających więcej pieczywa białego i tych, którzy preferują razowe. Okazuje się, że chleb razowy chroni przed rakiem jelita grubego, rakiem prostaty i rakiem piersi. Ponadto zwolennicy razowego pieczywa są szczuplejsi, a ich wyniki morfologii są znacznie lepsze niż “białopieczystych”.

Chleb żytni czy pszenny?


Dietetycy stanowczo zalecają pieczywo żytnie. Żyto nie tylko ma więcej drogocennych składników, lecz również w procesie mielenia następują mniejsze ich straty. Stąd za najzdrowszy uznawany jest razowy chleb żytni.

Pieczenie wymaga użycia spulchniaczy, inaczej byłby płaski jak placek lub podpłomyk. W masowej produkcji przemysłowej pieczywa, które leży na półkach sklepowych używa się sztucznych spulchniaczy. Małe, rodzinne piekarnie, dbające o jakość pieczywa używają naturalnych spulchniaczy – do pieczywa pszenicznego drożdży piekarskich, do żytniego zakwasu, czyli naturalnie sfermentowanej mąki. Razowy chleb żytni na zakwasie jest na czele zdrowych wypieków.

Chleb razowy jest mniej pulchny niż z drobno mielonej, białej mąki. Jednocześnie jest nieco bardziej zbity. Najbardziej zbity i ciężki jest chleb razowy żytni. jednocześnie jest to też chleb najdłużej utrzymujący świeżość i odporniejszy na pleśnienie.

Chleb żytni nie jest dla każdego. Jest stosunkowo ciężkostrawny, bardziej wrażliwym osobom może podrażniać żołądek. Na szczęście w ofercie wielu sklepów i małych, domowych piekarni coraz częściej można kupić chleb pszenno-żytni.

Food obraz autorstwa freepik - www.freepik.com
Chleb razowy

Chleb razowy a żytni i ciemny. Czym się różnią?

Niekiedy używa się pewnych pojęć zamiennie, ale nie jest to słuszne. Takie pomyłki sprawiają, że można wybrać dla siebie coś niewłaściwego. Kupuje się jakieś pieczywo i jest rozczarowanie. Wybiera się coś dla zdrowia, a ten produkt szkodzi. Ktoś, kto nie ma wiedzy na temat zdrowego odżywiania, może mylić chleb razowy z ciemnym. Utożsamiany jest on też z żytnim. Każde z tych pojęć ma inne znaczenie.

Chleb razowy a pieczywo żytnie

Pieczywo razowe wypiekane jest z mąki razowej, czyli mąki z pełnego przemiału. Ziarna na taką mąkę mielone są tylko raz. Jest ona grubsza i ciemniejsza od tej, które została drobno zmielona. Tradycyjnie chleb robi się na zakwasie. Jeśli używa się do niego mąki żytniej, to chleb razowy jest jednocześnie i żytnim. Nie musi jednak tak być. Razową, czyli grubo zmieloną, może być i mąka pszenna. Pieczywo razowe może być zrobione z mieszanki mąki pszennej i żytniej. Mąka żytnia nie zawsze jest razową. Tą też można zmielić drobno, jak i pszenną.

Czy każde ciemne pieczywo to razowe?

Każdy chleb razowy jest jednocześnie ciemnym, ale nie każde ciemne pieczywo to i razowe. Ciemne zabarwienie może wynikać z różnych przyczyn. Pojawia się, jeśli użyto mąki razowej. Może się też pojawić, jeśli użyto barwnika. W tej drugiej sytuacji nie jest to ani pieczywo razowe, ani zdrowy produkt. Pewną wskazówką co do tego, czy jest to chleb razowy, jest jego waga. Jest cięższy niż biały. Nie jest to produkt pulchny. Pulchne, lekkie ciemne pieczywo na pewno nie jest razowym. W razie wątpliwości warto spojrzeć na skład podany na pieczywie.

Który chleb jest najzdrowszy?

Lepsze dla zdrowia jest pieczywo razowe niż białe. Drobno zmielona mąka jest dokładnie oczyszczona. Wytwarzając ją, traci się sporo cennej zawartości. Warto wybierać chleb razowy, ponieważ ma:

  • więcej błonnika,
  • witaminy,
  • sporo składników mineralnych,
  • niższy indeks glikemiczny.

Każde razowe pieczywo jest dobre. Może być żytnie lub pszenne. Ważne, by nie było w nim sztucznych dodatków np. dodających kolor. Im krótsza lista składników na chlebie, tym lepiej. Najzdrowszy jest chleb naturalny i razowy. To ogólna reguła, bo uwzględnić też trzeba stan zdrowia kogoś, kto szuka dla siebie dobrego pieczywa. Czasem lepsze będzie białe, bo łagodniejsze. Niektóre osoby muszą wykluczyć pieczywo pszenne, więc tylko żytnie razowe jest odpowiednie. Przy uczuleniu na gluten żadne z wymienionych nie jest dobre.

Dla większości osób chleb razowy to świetny wybór dla zdrowia. Pomoże zadbać, by w organizmie nie zabrakło cennych składników. Wybierając taki chleb, nie patrzy się tylko na kolor, ale głównie na skład. Musi być w nim mąka razowa.

Bakery obraz autorstwa azerbaijan_stockers - www.freepik.com